Μέχρι ποια ηλικία οι γονείς πρέπει να στηρίζουν οικονομικά τα παιδιά τους;

Ένα περιστατικό από την Ιταλία άνοιξε ξανά τη συζήτηση γύρω από τα όρια της γονικής στήριξης προς τα ενήλικα παιδιά.

Ένας 31χρονος, παρότι εργαζόταν και είχε σταθερό εισόδημα, αρνούνταν να συμβάλει οικονομικά στο σπίτι όπου ζούσε με τη μητέρα του. Όταν εκείνη του ζήτησε να αναλάβει τις ευθύνες του, εκείνος παραιτήθηκε από τη δουλειά του για να συνεχίσει να εξαρτάται οικονομικά από εκείνη.

Η κατάσταση έφτασε στα άκρα και η μητέρα προσέφυγε στη δικαιοσύνη. Το δικαστήριο τη δικαίωσε, υποχρεώνοντας τον γιο να εγκαταλείψει το σπίτι και να καταβάλει 3.500 ευρώ για δικαστικά έξοδα.

Τι λέει ο νόμος

Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση, η οικονομική στήριξη των γονιών δεν είναι απεριόριστη. Σταματά όταν το παιδί:

• έχει αποκτήσει οικονομική ανεξαρτησία
• ή μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνο που δεν την έχει αποκτήσει

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, κρίθηκε ότι ο 31χρονος ήταν σε ηλικία και κατάσταση που του επέτρεπε να εργάζεται και να ζει αυτόνομα. Η άρνησή του να εργαστεί δεν μπορούσε να επιβαρύνει τη μητέρα του.

Η έννοια των bamboccioni

Στην Ιταλία χρησιμοποιείται ο όρος “bamboccioni”, δηλαδή μεγάλα μωρά, για να περιγράψει ενήλικες που παραμένουν εξαρτημένοι από τους γονείς τους. Ο όρος έγινε γνωστός από τον Tommaso Padoa-Schioppa, προκαλώντας τότε έντονες αντιδράσεις.

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η κατάσταση είναι παρόμοια. Η οικονομική υποστήριξη δεν σταματά αυτόματα με την ενηλικίωση. Οι γονείς υποχρεούνται να στηρίζουν τα παιδιά τους εφόσον αυτά:

• δεν μπορούν να καλύψουν βασικές ανάγκες
• δεν έχουν εισόδημα ή περιουσία
• βρίσκονται σε φάση σπουδών ή αναζήτησης εργασίας

Ωστόσο, αν ένα ενήλικο παιδί μπορεί να εργαστεί αλλά δεν το κάνει από επιλογή, η υποχρέωση αυτή μπορεί να παύσει.

Γιατί οι νέοι μένουν περισσότερο στο πατρικό

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat (2024):

• Στην Ελλάδα περίπου το 78% των νέων 20–29 ετών ζει με τους γονείς
• Στην Ιταλία το ποσοστό φτάνει το 80%
• Ο μέσος όρος αποχώρησης από το πατρικό είναι γύρω στα 30 έτη

Οι βασικοί λόγοι είναι:

• υψηλό κόστος στέγασης
• χαμηλοί μισθοί
• ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί

Τι συμβαίνει στη Βόρεια Ευρώπη

Σε χώρες όπως η Δανία, η Σουηδία και η Φινλανδία, οι νέοι φεύγουν πολύ νωρίτερα από το πατρικό.

Εκεί:

• μόνο το 10–13% των νέων μένει με τους γονείς
• η αυτονομία θεωρείται βασική αξία
• το κράτος παρέχει επιδόματα και στήριξη

Ακόμα κι αν μείνουν στο σπίτι, συνήθως συνεισφέρουν οικονομικά ή βοηθούν στις δουλειές.

Συμπέρασμα

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία που κόβεται η γονική στήριξη. Το βασικό κριτήριο είναι ένα: αν το παιδί μπορεί να σταθεί οικονομικά μόνο του.

Όταν αυτό δεν συμβαίνει, η στήριξη συνεχίζεται. Όταν όμως υπάρχει δυνατότητα ανεξαρτησίας αλλά όχι διάθεση, τότε τα όρια μπαίνουν – ακόμη και νομικά.