Κι όμως: Έτσι λέγεται η λέξη «σάντουιτς» στα ελληνικά

Η ετυμολογία της λέξης σάντουιτς – Ποιά είναι η ελληνική έκδοση του σάντουιτς.

Το σάντουιτς φαίνεται ότι πήρε το όνομα ενός Άγγλου ευγενή, του Τζον Μόνταγκιου, κόμη του Σάντουιτ στα μέσα του 18ου αιώνα.

Ο συγκεκριμένος επέλεγε να τρώει με έναν παράδοξο για την εποχή τρόπο, προκειμένου να μη χρειάζεται να φύγει από το τραπέζι όπου έπαιζε διαφόρων ειδών παιχνίδια τζόγου.

Σταδιακά, η λέξη συνδέθηκε με το πρόσωπο αλλά και με μία ολόκληρη πρακτική να τρως στο χέρι, κάνοντας ταυτόχρονα κάτι άλλο. Το σάντουιτς έγινε γνωστό σε όλον τον πλανήτη και προφανώς στην Ελλάδα.

Σάντουιτς αλά ελληνικά

Η ελληνική λέξη για το σάντουιτς είναι το… αμφίψωμο, μία λέξη που με βεβαιότητα δεν έχετε ακούσει.

Όπως καλά υποθέτει κανείς η λέξη αμφίψωμο δηλώνει κάτι που έχει ψωμί και στις δύο πλευρές.

Ετυμολογικά η λέξη προκύπτει από το αμφί- + -ψωμο και είναι νεολογική έννοια.

Παρότι η λέξη δεν χρησιμοποιείται στην καθημερινή ομιλία, αποτελεί μία ενδιαφέρουσα προσπάθεια απόδοσης ξένων όρων στην ελληνική γλώσσα. Αντίστοιχες προσπάθειες έχουν γίνει και με πολλές άλλες λέξεις που πέρασαν από τα αγγλικά ή άλλες γλώσσες στα ελληνικά.

Στην πράξη βέβαια, οι περισσότεροι Έλληνες συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τη λέξη «σάντουιτς», η οποία έχει πλέον καθιερωθεί πλήρως στην καθημερινότητα, στη γαστρονομία αλλά και στη λαϊκή κουλτούρα.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η ελληνική κουζίνα είχε ανέκαθεν δικές της μορφές «γρήγορου φαγητού στο χέρι», όπως η πίτα, το σουβλάκι και διάφορα είδη γεμιστού ψωμιού, πολύ πριν την παγκόσμια διάδοση του σύγχρονου σάντουιτς.

Σάντουιτς και αρχαία Ελλάδα

Αν και το σύγχρονο σάντουιτς συνδέεται με την Αγγλία του 18ου αιώνα, η ιδέα του φαγητού μέσα σε ψωμί δεν ήταν άγνωστη στην αρχαία Ελλάδα.

Οι αρχαίοι Έλληνες συνήθιζαν να χρησιμοποιούν κομμάτια ψωμιού ως βάση ή «σκεύος» για διάφορες τροφές, όπως κρέας, τυρί, ελιές και λαχανικά. Σε πολλές περιπτώσεις το ψωμί λειτουργούσε πρακτικά όπως το σημερινό σάντουιτς ή η πίτα, αφού επέτρεπε την εύκολη μεταφορά και κατανάλωση του φαγητού.

Ιδιαίτερα οι εργάτες, οι στρατιώτες και οι ταξιδιώτες προτιμούσαν απλά και εύχρηστα γεύματα που μπορούσαν να καταναλώσουν γρήγορα χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία. Έτσι, τοποθετούσαν τροφές ανάμεσα σε ψωμί ή επίπεδες πίτες από κριθάρι και σιτάρι.

Μάλιστα, αρκετοί ιστορικοί της γαστρονομίας θεωρούν ότι η ιδέα του «φαγητού στο χέρι» έχει ρίζες που χάνονται στην αρχαιότητα και δεν αποτελεί αποκλειστικά αγγλική επινόηση. Ο κόμης του Σάντουιτς ουσιαστικά έδωσε το όνομά του σε μία πρακτική που υπήρχε εδώ και αιώνες σε διαφορετικούς πολιτισμούς.

Η ελληνική γαστρονομική παράδοση διατήρησε αυτή τη λογική μέσα στους αιώνες, από τις αρχαίες πίτες μέχρι το σημερινό σουβλάκι και τα διάφορα είδη γεμιστού ψωμιού που θυμίζουν έντονα τη φιλοσοφία του σύγχρονου σάντουιτς.