Υποχρεωτική η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών ρεύματος, έκρινε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο – Δεν μπορούν να ζητούν συμβατικά ρολόγια οι καταναλωτές

November 16, 2026

Μια νέα απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου καθορίζει τον τρόπο που θα προχωρήσει η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, υπογραμμίζοντας την υποχρεωτικότητα εγκατάστασης έξυπνων μετρητών ρεύματος. Οι καταναλωτές δεν έχουν πλέον το δικαίωμα να ζητούν τη διατήρηση παραδοσιακών μετρητών, κάτι που αναμένεται να επιταχύνει τη διαδικασία ψηφιοποίησης των δικτύων ηλεκτ


Υποχρεωτική η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών ρεύματος, έκρινε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο – Δεν μπορούν να ζητούν συμβατικά ρολόγια οι καταναλωτές


Διαφ.

Μια σημαντική απόφαση για το μέλλον της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας εξέδωσε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κρίνοντας ότι οι καταναλωτές δεν μπορούν να απαιτούν την εγκατάσταση συμβατικού μετρητή αντί για έξυπνο μετρητή ρεύματος. Η απόφαση ενισχύει την ευρωπαϊκή κατεύθυνση για την ψηφιοποίηση των δικτύων ηλεκτρισμού και τη μετάβαση σε πιο σύγχρονες υποδομές, χωρίς ωστόσο να αφήνει εκτός συζήτησης την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Το ΔΕΕ έκρινε ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν υποχρεώνει τον διαχειριστή του δικτύου να αποδεχθεί την επιθυμία ενός τελικού πελάτη να μην εγκατασταθεί έξυπνος μετρητής. Παράλληλα, ο διαχειριστής δεν είναι υποχρεωμένος να παρέχει στον καταναλωτή τη δυνατότητα επιλογής ενός παραδοσιακού, συμβατικού μετρητή.

Έξυπνοι μετρητές ρεύματος και δικαίωμα επιλογής

Η υπόθεση έφτασε ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου έπειτα από δικαστική διαμάχη στην Αυστρία, η οποία αφορούσε την εταιρεία Niederösterreich. Το βασικό ερώτημα ήταν αν ο καταναλωτής μπορεί να αρνηθεί την εγκατάσταση έξυπνου μετρητή και να ζητήσει τη διατήρηση ή την τοποθέτηση ενός παλαιού τύπου μετρητή.

Διαφ.

Σύμφωνα με την απόφαση, η σχετική ευρωπαϊκή οδηγία δεν αναγνωρίζει ένα απόλυτο δικαίωμα επιλογής μεταξύ έξυπνου και συμβατικού μετρητή. Επομένως, όταν η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών εντάσσεται στον σχεδιασμό και στην αναβάθμιση του δικτύου, ο διαχειριστής μπορεί να προχωρήσει στην τοποθέτησή τους, χωρίς να είναι υποχρεωμένος να ικανοποιήσει αίτημα για συμβατικό ρολόι.

Διαφ.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει και άλλες ευρωπαϊκές αγορές, καθώς οι έξυπνοι μετρητές αποτελούν βασικό εργαλείο για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων, την καλύτερη παρακολούθηση της κατανάλωσης και την αποτελεσματικότερη διαχείριση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.

Διαφ.

Γιατί προκαλούν ανησυχία οι έξυπνοι μετρητές

Οι έξυπνοι μετρητές διαφέρουν σημαντικά από τα συμβατικά ρολόγια. Δεν καταγράφουν απλώς τη συνολική κατανάλωση, αλλά μπορούν να μεταδίδουν στοιχεία σε τακτά χρονικά διαστήματα. Οι πληροφορίες αυτές επιτρέπουν στον διαχειριστή να γνωρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια πότε και πόση ηλεκτρική ενέργεια καταναλώνεται.

Διαφ.

Η δυνατότητα αυτή προσφέρει σημαντικά οφέλη. Οι καταναλωτές μπορούν να έχουν καλύτερη εικόνα της χρήσης ρεύματος, οι πάροχοι μπορούν να σχεδιάζουν πιο ευέλικτα τιμολόγια και οι διαχειριστές έχουν τη δυνατότητα να εντοπίζουν γρηγορότερα βλάβες ή ασυνήθιστες μεταβολές στην κατανάλωση.

Διαφ.

Ωστόσο, η συλλογή και η διαβίβαση τόσο λεπτομερών δεδομένων δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς για την ιδιωτικότητα. Τα πρότυπα κατανάλωσης μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αποκαλύπτουν πληροφορίες για τις συνήθειες ενός νοικοκυριού, όπως τις ώρες παρουσίας των ενοίκων ή τη χρήση συγκεκριμένων ηλεκτρικών συσκευών. Για τον λόγο αυτό, αρκετοί καταναλωτές σε ευρωπαϊκές χώρες έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους στην εγκατάσταση έξυπνου μετρητή και προτιμούν να διατηρήσουν το συμβατικό ρολόι.

Η προστασία των προσωπικών δεδομένων παραμένει κρίσιμη

Παρότι το ΔΕΕ δεν αναγνώρισε δικαίωμα άρνησης της εγκατάστασης έξυπνου μετρητή, υπογράμμισε ότι η χρήση του δεν αποτελεί ανεξέλεγκτη διαδικασία. Η επεξεργασία των δεδομένων που παράγει ο μετρητής πρέπει να γίνεται σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών και των προσωπικών δεδομένων.

Το δικαστήριο έκρινε, ειδικότερα, ότι η ευρωπαϊκή οδηγία για την ιδιωτική ζωή στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες δεν εφαρμόζεται αυτομάτως στα δίκτυα ηλεκτρισμού μόνο και μόνο επειδή μέσω αυτών μεταδίδονται προσωπικά δεδομένα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι πληροφορίες που συλλέγονται από έναν έξυπνο μετρητή μπορούν να χρησιμοποιούνται χωρίς περιορισμούς.

Οι αρμόδιοι φορείς και οι διαχειριστές οφείλουν να εφαρμόζουν τις προβλεπόμενες εγγυήσεις, να ενημερώνουν με σαφήνεια τους καταναλωτές και να περιορίζουν τη συλλογή δεδομένων σε όσα είναι πραγματικά αναγκαία για τη λειτουργία του συστήματος. Παράλληλα, απαιτούνται αυστηρά μέτρα ασφάλειας, ώστε να αποτρέπονται διαρροές, μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση ή χρήση των στοιχείων για διαφορετικούς σκοπούς.

Η ενεργειακή μετάβαση δεν αποτελεί λευκή επιταγή

Στο ζήτημα αναφέρθηκε και ο καθηγητής ενεργειακού δικαίου Κομνηνός Κόμνιος, ο οποίος τόνισε ότι η απόφαση του ΔΕΕ δεν περιορίζει την προστασία των καταναλωτών. Όπως επισήμανε, πρέπει να διαχωρίζεται η εγκατάσταση του έξυπνου μετρητή από τη νομιμότητα και την ασφάλεια της επεξεργασίας των δεδομένων που αυτός παράγει.

«Η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών μπορεί να αποτελεί αναγκαίο στοιχείο της ενεργειακής μετάβασης. Δεν αποτελεί, όμως, λευκή επιταγή για τη συλλογή και χρήση των δεδομένων των καταναλωτών», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η απόφαση, επομένως, ανοίγει τον δρόμο για την ευρύτερη εγκατάσταση έξυπνων μετρητών ρεύματος, αλλά ταυτόχρονα υπενθυμίζει ότι η τεχνολογική αναβάθμιση πρέπει να συνοδεύεται από διαφάνεια, λογοδοσία και σεβασμό στην ιδιωτικότητα. Οι καταναλωτές μπορεί να μην μπορούν να επιλέξουν συμβατικό ρολόι, διατηρούν όμως το δικαίωμα να γνωρίζουν ποια δεδομένα συλλέγονται, για ποιον σκοπό χρησιμοποιούνται και με ποιον τρόπο προστατεύονται. Έτσι, η υποχρεωτική εγκατάσταση έξυπνων μετρητών μπορεί να αποτελέσει μέρος της ενεργειακής μετάβασης, χωρίς να μετατραπεί σε απειλή για τα δικαιώματα των πολιτών.

 


Πηγή